تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران - پیرامون سلامتی
راهنمای مصرف ایمن داروهای کورتیکواستروئیدها
دکتر ستاره تاجداری، استادیار پرستاری داخلی جراحی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در نخستین جلسه از مجموعه آموزشهای «مراقبت دارویی» به بررسی داروهای کورتیکواستروئیدی پرداخت؛ داروهایی که به گفته او، طی دهههای اخیر مصرف آنها در جامعه به دلایل مختلف افزایش یافته است.
نقش کورتونها در کنترل بیماریها
تاجداری با اشاره به کاربرد گسترده این داروها گفت: کورتیکواستروئیدها در کنترل علائم و حملات بیماریها بسیار مؤثر هستند و از بیماریهای ساده گرفته تا بیماریهای پیچیدهای مانند بدخیمیها و بیماریهای خودایمن، مورد استفاده قرار میگیرند. با این حال، در کنار اثرات درمانی، این داروها میتوانند عوارض متعدد و گستردهای نیز ایجاد کنند.
عوارضی که تقریباً تمام بدن را درگیر میکند
وی توضیح داد: کورتونها تقریباً همه سیستمهای بدن را تحت تأثیر قرار میدهند. افزایش فشار خون، بالا رفتن چربی خون و قند خون، ضعف عضلات و بروز مشکلات گوارشی مانند زخمهای گوارشی از جمله عوارض شایع این داروهاست. همچنین مشکلات استخوانی نظیر پوکی استخوان، بهویژه در مصرف طولانیمدت، بیشتر دیده میشود.
تغییرات ظاهری و مشکلات پوستی
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به برخی تغییرات ظاهری ناشی از مصرف کورتونها افزود: مشکلات پوستی، ریزش مو و پرمویی از جمله عوارضی هستند که میتوانند برای بیماران نگرانی ایجاد کنند.
تأثیر کورتونها بر باروری
تاجداری همچنین درباره اثر این داروها بر سلامت باروری هشدار داد و گفت: مصرف کورتونها ممکن است باعث اختلالات هورمونی، ناتوانیهای جنسی و حتی اختلال در باروری شود.
ضرورت مصرف تحت نظر پزشک متخصص
وی تأکید کرد: مصرف کورتونها باید حتماً زیر نظر پزشک متخصص انجام شود و بیماران نباید بهصورت خودسرانه مصرف دارو را شروع، ادامه یا قطع کنند؛ زیرا این داروها عوارض متعددی دارند و مدیریت آنها نیازمند نظارت تخصصی است.
تداخلات دارویی؛ نکتهای مهم در مصرف کورتونها
این استاد دانشگاه با اشاره به تداخلات دارویی کورتیکواستروئیدها اظهار کرد: این داروها ممکن است با بسیاری از داروهای دیگر تداخل داشته باشند. بنابراین در صورت نیاز به مصرف هر داروی جدید، لازم است بیمار حتماً با پزشک یا متخصص مشورت کند تا اثربخشی درمان دچار مشکل نشود.
تغذیه مناسب در دوران مصرف کورتون
تاجداری نقش تغذیه را در کاهش عوارض دارویی بسیار مهم دانست و گفت: رژیم غذایی کمنمک، کمکربوهیدرات، کمچربی و سرشار از پروتئین، رژیم مناسبی برای مصرفکنندگان کورتونهاست. همچنین در موارد مصرف طولانیمدت، استفاده از مکملها تحت نظر پزشک میتواند به کاهش عوارض کمک کند.
اهمیت تغییر سبک زندگی
وی افزود: علاوه بر تغذیه، ایجاد تغییراتی در سبک زندگی نیز ضروری است. تنظیم برنامه خواب و استراحت برای مدیریت خستگی و انجام فعالیتهای ورزشی و تحرک مناسب، از جمله اقداماتی است که میتواند عوارض و مشکلات ناشی از مصرف کورتیکواستروئیدها را کاهش دهد.
ملاحظات دوران بارداری و شیردهی
تاجداری در پایان با اشاره به مصرف کورتونها در دوران بارداری و شیردهی خاطرنشان کرد: این داروها در دوران بارداری و شیردهی نیازمند ملاحظات ویژه هستند؛ بنابراین افرادی که تصمیم به بارداری دارند، باید حتماً تحت نظر پزشک متخصص باشند.

ارسال نظر